الشيخ محمد تقي بهجت
384
جامع المسائل ( فارسي )
روييدن تمام كه ثلث دارد در آن چه روييده است ملحوظ مىشود در لحيه ؛ و در سر آن چه روييد ارش آن بعض ارش روييدن همه را دارد . اعتبار به قول خبره در رويش مو اظهر اعتبار قول اهل خبره است كه زائل عود مىكند يا نه ؛ و كفايت تأخير تا ظهور حال يا تمام يك سال است . و بعد از يك سال يا قول اهل خبره ، اگر روييد ، اظهر استرداد زائد بر ارش است در روييدن تمام يا بعض نسبت به آن چه روييده است . ديهء موى سر زن در موى سر زن تمام ديه او است . و اگر روييد مهر المثل ثابت است ، اگر چه از مهر السنة زائد باشد مهر نساء زن ، لكن از ديه زن ، زائد ملغى است . ازالهء موى ابرو در ازاله موى دو ابرو با هم ، نصف ديه است كه 500 دينار باشد ؛ و در هر يك از آنها 250 دينار ربع ديه است در صورتى كه عود ننمايد ، و گر نه ارش است ، چنانچه در موى سر گذشت . و در بعض ابرو نسبت به تمام از حيث مساحت تعيين مىشود از آن چه مقدّر در تمام است مثل سر و لحيه در صورت عدم عود ؛ و اگر عود كرد محل ارش است ، و همان بعض كه روييد ، ارش آن تعيين مىشود ، و مساحت در اين صورت اعتبار ندارد ؛ حتى اگر تمام ازاله نشد و بعض عود كرد ، در اين بعض ، مساحت معتبر نيست ، بلكه تفاوت قيمت در خصوص اين بعض ، ملحوظ مىشود . ديهء ازالهء پلك چشم در موهاى پلكهاى چشمها كه « اهداب » است ، ارش ثابت است نه تقدير بنا بر اظهر ؛ و عود و عدم ، در عدم تقدير فرق ندارد ، اگر چه ارشها در عود و عدم ، و بعض و تمام ، مختلف مىشود . و در حال اجتماع پلك و مو ، براى مو كه تابع است حكمى نيست . موى دست و بازو و ساق و همچنين موهاى ديگر غير مذكورات مثل موى دست و بازو و ساق در حال اجتماع ، تابع خود آنها است يا تابع پوست آنها است ، و در حال انفراد ( در قلع و نحو